Paragraaf EU-subsidies

Inleiding

De beleidsdoelen die de provincie heeft gesteld met het Provinciale meerjarenprogramma landelijk gebied, ‘Vitaal Platteland’, het economische clusterbeleid en duurzaam innovatiebeleid kunnen mede worden vormgegeven met steun vanuit Europese subsidieprogramma’s. Daarom wordt ingezet op maximale benutting van middelen die beschikbaar zijn via Europese programma’s om provinciale doelen te realiseren. Dit is vooral belangrijk nu de beleidsdoelen onder druk komen te staan door bezuinigingen vanuit het Rijk.

Er bestaan verschillende Europese subsidieprogramma’s voor de lopende periode 2007-2013[7] die mogelijkheden bieden voor projecten op het grondgebied van Zuid-Holland. De uitdaging is deze mogelijkheden samen met partners binnen de provincie te verzilveren. De provincie speelt hierbij een actieve, sturende rol. Binnen diverse programma’s heeft de provincie een rol in de besluitvorming over de toekenning van subsidies. Deze paragraaf biedt een overzicht van de middelen in de verschillende Europese subsidieprogramma’s.

Europese subsidieprogramma’s periode 2007-2013

(bedragen x € 1 mln)

Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (Kansen voor West)

63,9

Plattelandsontwikkelingsprogramma (POP2)

20,7

Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (Grensoverschrijdende samenwerking)

24,5

Totaal

109,1

Bovenop de Europese middelen zijn door het Rijk voor Kansen voor West extra middelen toegevoegd aan het programma (€ 25,2 mln). Daarnaast hebben ook de steden Rotterdam en Den Haag hun eigen budget vanuit Kansen voor West voor kennis en innovatie (€ 43,7 mln EFRO en € 13,1 mln rijkscofinanciering). Al met al kan hiermee voor € 191,1 mln aan Europese en rijksfinanciering worden ingezet voor projecten die bijdragen aan de realisatie van provinciale ambities.

Waar aanvankelijk de focus lag op het van de grond krijgen van voldoende projecten om 100% van het beschikbare budget te benutten, is het nu van belang de voortgang van de projecten en de benutting en uitputting van de voor Zuid-Holland beschikbare budgetten goed te monitoren. Dit staat ook in directe relatie tot prestatie-indicator 4.1.3.2 in programma 4 van de begroting: het percentage van de realisatie van de voor Zuid-Holland beschikbare budgetten. Dit betreft zowel het Operationeel Programma Kansen voor West (OP West) als het Plattelandsontwikkelingsprogramma (POP2).

Anders dan bij Interreg is voor zowel OP West als POP2 de provincie verantwoordelijk voor de benutting van de beschikbare middelen. Het gaat hier om een inspanningsverplichting. Tijdige realisatie van een voldoende hoog projectvolume is daarbij ook van groot belang om te voldoen aan de zogenaamde N+2 regel: elke jaartranche van zowel OP West als POP moet uiterlijk twee jaar na afloop van dat jaar volledig zijn besteed. Deze N+2 regel geldt op programmaniveau, of voor alle partners binnen een programma samen en niet voor de provincie afzonderlijk. Toch monitoren we ook specifiek de opgave voor Zuid-Holland.

De provincie is op drie manieren betrokken bij projecten: door zelf te participeren in een project als eindverantwoordelijke of als partner; door het verlenen van cofinanciering aan een project uit Zuid-Holland; door het begeleiden van projecten uit Zuid-Holland om succesvol gebruik te maken van de Europese subsidiemogelijkheden. Vanaf medio 2008 zijn de eerste Europese projecten binnen de lopende budgetperiode (2007-2013) in uitvoering gekomen. Deze projecten hebben een meerjarig karakter.

OP Kansen voor West (OP West)

Binnen het Operationeel Programma Kansen voor West kunnen Europese subsidies worden aangevraagd door partijen binnen de vier Randstadprovincies voor projecten op het gebied van de kenniseconomie (Europese 'Lissabon strategie'), duurzaamheid en kwaliteit regionaal vestigingsklimaat. De provincie is actief betrokken bij de beoordeling en selectie van projecten die voor subsidie in aanmerking komen.

Van de beschikbare € 63,9 mln moet ultimo 2014 100% zijn besteed. Medio 2014 is al voor bijna € 35,0 mln gerealiseerd.

De tabel hieronder geeft de voorlopige verdeling van middelen (alleen beschikte projecten) weer per provinciaal beleidsthema. Het betreft dus alleen de middelen die op papier beschikt zijn, projecten die in de pijplijn zitten worden niet meegerekend.

Thema

(bedragen in €)

EFRO

Rijkscofinanciering

Cofinanciering Provincie

Zuid-Holland

Totaal projectvolume

Economische Clusterversterking

33.546.170

 

17.630.009

 

10.730.000

 

145.450.469

Milieu/Duurzame energie

17.557.947

5.244.734

3.994.433

79.932.599

Greenports

10.369598

2.363.398

400.000

25.214.053

Groen

7.838.623

-

3.600.000

23.483.668

Totaal

69.312.338

25.238.141

18.724.433

274.080.789

Plattelandsontwikkelingsprogramma (POP2)

De Europese subsidies voor plattelandsontwikkeling (POP2) worden ingezet binnen de kaders van het Provinciale meerjarenprogramma landelijk gebied. De verdeling van de Europese subsidie verloopt via de provinciale subsidieregeling landelijk gebied. De maatregelen op contractbasis (less favorite areas en ganzenpakketten) zijn in deze rapportage buiten beschouwing gelaten. Hiermee is € 4,6 mln gemoeid, waardoor het totaal dat in deze paragraaf wordt meegenomen € 19,6 mln bedraagt en niet de in de eerste tabel opgenomen € 24,2 mln.

Van de beschikbare € 20,7 mln moet ultimo 2015 100% zijn besteed. De afgelopen jaren heeft er onderuitputting plaatsgevonden waardoor de uitgaven enigszins zijn achtergebleven (gerealiseerd juli 2014 € 13,5 mln). De onderuitputting komt voort uit stagnerende projecten in de jaren 2008-2010. Tweede oorzaak voor de onderuitputting zijn strengere controles op niet subsidiabele kosten. Hierdoor vallen de declaraties lager uit. Deze onderbesteding leidt op programmaniveau nog niet tot problemen, de uitgaven van de andere provincies zorgen ervoor dat voor het hele programma de N+2 wordt gehaald. Het is echter wel zorg om in het laatste jaar van het programma tot voldoende uitgaven te komen.

Grensoverschrijdende samenwerking (Interreg)

De provincie Zuid-Holland kan binnen vier Interreg-programma’s projecten indienen (Interreg IVA 2 Zeeën, Interreg IVB Noordzee, Interreg IVB Noord West Europa en Interreg IVC). Binnen de Interreg programma’s kunnen Europese subsidies worden aangevraagd voor projecten waarin partijen uit meerdere landen 'grensoverschrijdend' samenwerken. De programma’s werken met periodieke oproepen voor indiening van projectvoorstellen - een soort tenders waarbinnen projectaanvragen kunnen worden ingediend. De provincie heeft in alle -rogramma’s een adviserende rol bij de beoordeling van projecten. Daar waar relevant wordt projectdeelname als (lead)partner door de provincie zelf gestimuleerd.

In de vorige programmaperiode (2000-2006) was Zuid-Holland de provincie met het hoogste aantal deelnemende partners, die samen voor circa € 22,5 mln aan Europese subsidies verwierven. Een ambitie die we ook in de huidige programmaperiode vast willen houden. Tal van projecten met partners uit Zuid-Holland zijn al goedgekeurd. Inmiddels is door partijen in Zuid-Holland tot midden 2013 voor € 24,2 mln aan Europese subsidie verworven in de lopende Europese budgetperiode 2007-2013.

Programma

(bedragen in €)

verworven tot nu

Interreg IV A 2 Zeeën

8.381.777

Interreg IV B Noord West Europa

9.497.080

Interreg IV B Noordzee

4.226.585

Interreg IV C

2.113.863

Totaal

24.219.305

Overige Programma’s

De provincie heeft als doelstelling om naast de gangbare programma’s zoals EFRO, ook middelen te verwerven uit andere programma’s, zoals de Kaderprogramma’s en Life+. Voor Life+ is nu een aanvraag in voorbereiding en binnen het Zevende Kaderprogramma (KP7) heeft de provincie een eerste succesvolle aanvraag ingediend middels het Health Ties project, waarvoor de provincie als leadpartner € 109.396 heeft verworven.

De programmaperiode 2007-2013 heeft een doorlooptijd t/m eind 2015. Aanvragen voor financiering van projecten uit de verschillende Europese fondsen voor de nieuwe programmaperiode 2014-2020 kunnen vanaf februari 2015 worden ingediend.

Er zijn geen bijstellingen opgenomen voor dit onderwerp in de Voorjaarsnota 2015.

Er zijn geen bijstellingen opgenomen voor dit onderwerp in de Najaarsnota 2015.

Inleiding

De beleidsdoelen die de provincie heeft gesteld met de Beleidsvisie Groen, het economische clusterbeleid en duurzaam innovatiebeleid kunnen mede worden vormgegeven met steun vanuit Europese subsidieprogramma's. Daarom wordt ingezet op maximale benutting van middelen die beschikbaar zijn via Europese programma's om provinciale doelen te realiseren. Dit is vooral belangrijk nu de beleidsdoelen onder druk komen te staan door bezuinigingen vanuit het Rijk.

Er bestaan diverse Europese subsidieprogramma's voor de afgelopen periode 2007-2013 (de programmaperiode heeft een doorlooptijd van 2 jaar, tot eind 2015) die mogelijkheden bieden voor projecten op het grondgebied van Zuid-Holland. De uitdaging is deze mogelijkheden samen met partners binnen de provincie te verzilveren. De provincie speelt hierbij een actieve, sturende rol. Binnen diverse programma's heeft de provincie een rol in de besluitvorming over de toekenning van subsidies. Deze paragraaf biedt een overzicht van de middelen in de verschillende Europese subsidieprogramma's.

De nieuwe programmaperiode van 2014-2020 is hier nog niet opgenomen omdat er nog geen projecten zijn goedgekeurd met Zuid-Hollandse partners.

Europese subsidieprogramma's periode 2007-2013

(bedragen x € 1 mln)

Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (Kansen voor West)

63,9

Plattelandsontwikkelingsprogramma (POP2)

20,7

Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (Grensoverschrijdende samenwerking)

24,5

Totaal

109,1

Bovenop de Europese middelen zijn door het Rijk voor Kansen voor West extra middelen toegevoegd aan het programma (€ 25,2 mln). Daarnaast hebben ook de steden Rotterdam en Den Haag hun eigen budget vanuit Kansen voor West voor kennis en innovatie (€ 43,7 mln EFRO en € 13,1 mln rijkscofinanciering). Al met al kan hiermee voor € 191,1 mln aan Europese en rijksfinanciering worden ingezet voor projecten die bijdragen aan de realisatie van provinciale ambities.

Waar aanvankelijk de focus lag op het van de grond krijgen van voldoende projecten om 100% van het beschikbare budget te benutten, is het afgelopen jaar de voortgang van de projecten en de benutting en uitputting van de voor Zuid-Holland beschikbare budgetten goed in de gaten gehouden. Dit staat ook in directe relatie tot prestatie-indicator 4.1.3.2 in programma 4 van de begroting: het percentage van de realisatie van de voor Zuid-Holland beschikbare budgetten. Dit betreft zowel het Operationeel Programma Kansen voor West (OP West) als het Plattelandsontwikkelingsprogramma (POP2).

Anders dan bij Interreg is voor zowel OP West als POP2 de provincie verantwoordelijk voor de benutting van de beschikbare middelen. Het gaat hier om een inspanningsverplichting. Tijdige realisatie van een voldoende hoog projectvolume is daarbij van groot belang. Eind 2015 moeten alle beschikbare middelen in beide programma's zijn uitgegeven, met uitzondering van 1 project binnen Kansen voor West aangezien dit een revolverend fonds betreft en die kunnen kosten maken tot 1 juni 2016.

De provincie is op drie manieren betrokken bij projecten: door zelf te participeren in een project als eindverantwoordelijke of als partner; door het verlenen van cofinanciering aan een project uit Zuid-Holland; door het begeleiden van projecten uit Zuid-Holland om succesvol gebruik te maken van de Europese subsidiemogelijkheden. Vanaf medio 2008 zijn de eerste Europese projecten binnen de lopende budgetperiode (2007-2013) in uitvoering gekomen. Deze projecten hebben een meerjarig karakter.

OP Kansen voor West (OP West)

Binnen het Operationeel Programma Kansen voor West kunnen Europese subsidies worden aangevraagd door partijen binnen de vier Randstadprovincies voor projecten op het gebied van de kenniseconomie (Europese 'Lissabon strategie'), duurzaamheid en kwaliteit regionaal vestigingsklimaat. De provincie is actief betrokken bij de beoordeling en selectie van projecten die voor subsidie in aanmerking komen.

Van de beschikbare € 63,9 mln is eind 2015 95% besteed. De resterende 5% wordt alsnog in 2016 uitgegeven binnen een revolverend fonds voor warmte projecten waarin wordt samengewerkt met de gemeente Den Haag.

De totale verdeling van middelen binnen Kansen voor West I is als volgt: EFRO € 63,9 mln, Rijkscofinanciering €25,2 mln, Cofinanciering provincie Zuid-Holland € 18,7 mln, overig (publiek/privaat) €146,7 mln. De totale projectomvang bedraagt daarmee € 254,5 mln.

Plattelandsontwikkelingsprogramma (POP2)

De Europese subsidies voor plattelandsontwikkeling (POP2) werden ingezet binnen de kaders van het provinciale meerjarenprogramma landelijk gebied. De verdeling van de Europese subsidie verliep via de provinciale subsidieregeling landelijk gebied.

De subsidieafhandeling voor POP2 is in 2015 volledig gerealiseerd. In het POP2 is in Zuid-Holland in totaal

€ 16.987.007 aan EU-subsidiemiddelen uitgegeven. Daarmee is voldaan aan de N+2 regel.

Eerder werd uitgegaan van een totaalbudget van € 20,7 mln onder POP2. Het verschil met de uiteindelijk gerealiseerde € 17 mln is te verklaren uit subsidieaanvragen die zijn ingetrokken, op nul - of lager zijn vastgesteld, en ontoereikende alternatieven voor benutting van vrijvallend budget.

Grensoverschrijdende samenwerking (Interreg)

De provincie Zuid-Holland kan binnen vier Interreg-programma's projecten indienen (Interreg IVA 2 Zeeën, Interreg IVB Noordzee, Interreg IVB Noord West Europa en Interreg IVC). Binnen de Interreg programma's kunnen Europese subsidies worden aangevraagd voor projecten waarin partijen uit meerdere landen 'grensoverschrijdend' samenwerken. De programma's werken met periodieke oproepen voor indiening van projectvoorstellen - een soort tenders waarbinnen projectaanvragen kunnen worden ingediend. De provincie heeft in alle Interreg-programma's een adviserende rol bij de beoordeling van projecten. Daar waar relevant wordt projectdeelname als (lead)partner door de provincie zelf gestimuleerd.

In de vorige programmaperiode (2000-2006) was Zuid-Holland de provincie met het hoogste aantal deelnemende partners, die samen voor circa € 22,5 mln aan Europese subsidies verwierven. Een ambitie die we ook in de huidige programmaperiode hebben willen vast houden. Tal van projecten met partners uit Zuid-Holland zijn goedgekeurd. Eind 2015 is door partijen in Zuid-Holland voor € 24,5 mln aan Europese subsidie verworven in de afgelopen budgetperiode.

Overige Programma's

De provincie heeft als doelstelling om naast de gangbare programma's zoals EFRO, ook middelen te verwerven uit andere programma's, zoals de Kaderprogramma's en Life+. Voor Life+ is nu een aanvraag in voorbereiding en binnen het Zevende Kaderprogramma (KP7) heeft de provincie een eerste succesvolle aanvraag ingediend middels het Health Ties project, waarvoor de provincie als leadpartner € 109.396 heeft verworven.